Od 1 marca 2026 r. świadczenie honorowe dla osoby, która ukończyła 100 lat, wynosi 6 938,92 zł miesięcznie. Przysługuje ono osobie z polskim obywatelstwem, a w wielu przypadkach jest przyznawane automatycznie, bez wniosku, jeśli stulatek ma już prawo do emerytury, renty albo innego świadczenia wskazanego w ustawie. To świadczenie jest dziś uregulowane ustawowo i nie jest już tylko utrwaloną praktyką organów emerytalno-rentowych. Dla wielu rodzin najważniejsze są trzy rzeczy: kto dostaje pieniądze z urzędu, kiedy trzeba złożyć wniosek i od jakiego momentu przysługuje wypłata. Właśnie te kwestie warto uporządkować od początku.
Czym jest świadczenie honorowe dla 100. latka?
Świadczenie honorowe to specjalne miesięczne świadczenie z tytułu ukończenia 100 lat życia. Zasady jego przyznawania reguluje ustawa z 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia, która obowiązuje od 1 stycznia 2025 r..
To ważna zmiana, bo wcześniej temat funkcjonował głównie w praktyce instytucji emerytalnych. Obecnie warunki, tryb przyznania i wypłaty są jasno opisane w przepisach i na stronach rządowych.
Ile wynosi świadczenie honorowe w 2026 roku?
Od 1 marca 2026 r. świadczenie honorowe wynosi 6 938,92 zł miesięcznie. Kwota ta jest ogłaszana przez Prezesa ZUS i, zgodnie z zasadami ustawowymi, podlega corocznej waloryzacji w marcu.
Warto od razu zaznaczyć, że od 1 stycznia 2025 r. świadczenie wynosiło 6 246,13 zł miesięcznie, a następnie zostało podwyższone po marcowej waloryzacji na 2026 rok. Dlatego starsze artykuły mogą podawać niższą, już nieaktualną kwotę.
Komu przysługuje świadczenie honorowe?
Świadczenie honorowe przysługuje osobie, która:
ma obywatelstwo polskie i ukończyła 100 lat życia. To podstawowy warunek wynikający z ustawy.
W praktyce są jednak dwa główne tryby przyznania tego świadczenia. Pierwszy dotyczy osób, które już pobierają emeryturę, rentę albo inne świadczenie wymienione w ustawie. Drugi obejmuje osoby, które nie mają takiego świadczenia, ale spełniają dodatkowe warunki i składają wniosek do ZUS.
Kiedy świadczenie honorowe przysługuje z urzędu?
Świadczenie honorowe jest przyznawane z urzędu, czyli bez składania wniosku, jeżeli osoba:
ma polskie obywatelstwo, ukończyła 100 lat i w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc setnych urodzin ma prawo do świadczenia wymienionego w ustawie, na przykład do emerytury albo renty.
W takim przypadku decyzję wydaje właściwy organ emerytalny lub rentowy, na przykład ZUS, KRUS, wojskowy organ emerytalny, Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, Biuro Emerytalne Służby Więziennej albo jednostka organizacyjna wymiaru sprawiedliwości. Dla rodziny seniora to najwygodniejszy wariant, bo formalności są ograniczone do minimum.
Kiedy trzeba złożyć wniosek?
Wniosek jest potrzebny wtedy, gdy osoba po ukończeniu 100 lat nie ma prawa do emerytury, renty ani innego świadczenia wskazanego w ustawie. W takim przypadku ZUS może przyznać świadczenie honorowe na wniosek, ale trzeba spełnić dodatkowe warunki.
Osoba składająca wniosek musi mieć polskie obywatelstwo, ukończyć 100 lat i mieć po ukończeniu 16. roku życia ośrodek interesów życiowych na terytorium Polski przez co najmniej 10 lat. ZUS wskazuje też wprost, że świadczenie w takim trybie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od miesiąca ukończenia 100 lat.
Jak złożyć wniosek o świadczenie honorowe?
ZUS udostępnia formularz ESH, czyli wniosek o świadczenie honorowe z tytułu ukończenia 100 lat życia. Można go złożyć osobiście, przez pełnomocnika, pisemnie albo ustnie do protokołu w jednostce organizacyjnej ZUS.
Po analizie wniosku i dokumentów ZUS wydaje decyzję w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. To istotna informacja dla rodzin, które pomagają seniorowi przejść przez procedurę.
Czy każdy stulatek dostanie świadczenie automatycznie?
Nie. Automatyczne przyznanie dotyczy przede wszystkim osób, które już pobierają określone świadczenia emerytalno-rentowe. Jeżeli stulatek nie ma takiego prawa, samo ukończenie 100 lat nie uruchomi wypłaty automatycznie. Wtedy trzeba przejść przez tryb wnioskowy.
To właśnie tu pojawia się najwięcej nieporozumień. Wiele osób zakłada, że po setnych urodzinach pieniądze trafiają do każdego z urzędu. Tymczasem przepisy rozróżniają osoby już objęte systemem świadczeń emerytalno-rentowych i osoby, które muszą zgłosić się do ZUS samodzielnie.
Czy można pobierać więcej niż jedno świadczenie honorowe?
Nie. Jeżeli osoba, która skończyła 100 lat, ma prawo do więcej niż jednego świadczenia emerytalno-rentowego, otrzyma tylko jedno świadczenie honorowe.
ZUS wyjaśnia także, że gdy świadczenia emerytalno-rentowe wypłacają dwa różne organy, to właśnie ZUS przyznaje i wypłaca świadczenie honorowe. To praktyczne rozwiązanie, które ma zapobiec dublowaniu wypłat.
Od kiedy wypłacane jest świadczenie honorowe?
Przy przyznaniu z urzędu świadczenie jest wypłacane zgodnie z decyzją wydaną przez właściwy organ po spełnieniu ustawowych warunków. Przy przyznaniu na wniosek ZUS wypłaca je od miesiąca złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym dana osoba skończyła 100 lat.
To oznacza, że nie warto zwlekać ze złożeniem dokumentów, jeśli stulatek nie ma świadczenia przyznawanego automatycznie. Spóźnienie nie zablokuje prawa całkowicie, ale może przesunąć moment rozpoczęcia wypłaty. Taki wniosek wynika bezpośrednio z zasad opisanych przez ZUS.
Czy od decyzji można się odwołać?
Tak. Od decyzji w sprawie świadczenia honorowego przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS. Jeżeli druga decyzja nadal będzie niekorzystna, można wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa ZUS.
To ważne zwłaszcza w sprawach, w których pojawiają się wątpliwości co do spełnienia warunków ustawowych, na przykład dotyczących ośrodka interesów życiowych w Polsce.
Co warto zapamiętać?
Najważniejsza odpowiedź jest prosta: świadczenie honorowe dla 100. latka od 1 marca 2026 r. wynosi 6 938,92 zł miesięcznie i jest corocznie waloryzowane. W wielu przypadkach nie trzeba składać wniosku, bo świadczenie trafia do stulatka automatycznie, jeśli ma już prawo do emerytury, renty albo innego świadczenia z ustawy.
Jeżeli jednak osoba, która ukończyła 100 lat, nie pobiera takiego świadczenia, może ubiegać się o pieniądze w ZUS na formularzu ESH, pod warunkiem spełnienia wymogów ustawowych. W praktyce to właśnie rozróżnienie między trybem automatycznym a wnioskowym jest kluczowe dla rodzin i opiekunów seniorów.
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich. Jeśli chcesz się zemną skontaktować to możesz to zrobić na 2 sposoby: przez Facebooka lub pisząc do mnie na e-maila.