System emerytalny w Polsce: jak działa, ile wynosi emerytura i od czego zależy?

System emerytalny w Polsce ma opinię skomplikowanego, choć jego rdzeń mieści się w jednym działaniu arytmetycznym: zgromadzony kapitał dzieli się przez statystyczną liczbę miesięcy, które według GUS zostały człowiekowi do przeżycia. Cała reszta, czyli filary, subkonta, OFE i dwie różne waloryzacje, to tylko sposób, w jaki ten kapitał jest gromadzony i indeksowany. Problem w tym, że drobne szczegóły tej mechaniki…

Zobacz Więcej

Preferencyjny ZUS: ile wynosi w 2026 roku i komu przysługuje

Preferencyjny ZUS bywa przedstawiany jako sposób na to, żeby przez dwa lata płacić do ZUS około 450 zł zamiast blisko dwóch tysięcy. Arytmetyka się zgadza tylko do połowy, bo ulga obniża wyłącznie składki społeczne, a zdrowotna zostaje w pełnej wysokości i po lutowej podwyżce potrafi być wyższa niż wszystkie obniżone składki razem wzięte. Dochodzą do tego dwa warunki, których niedopatrzenie…

Zobacz Więcej

Aktywny Rodzic 2026 – jakie świadczenie można otrzymać?

Aktywny Rodzic to nie jedno świadczenie, tylko trzy różne, między którymi trzeba wybierać, i to właśnie ten wybór decyduje o tym, ile realnie trafi do domowego budżetu. Można dostać 1500 zł na opiekę domową, do 1500 zł dofinansowania żłobka albo 500 zł za osobistą opiekę, ale nigdy dwa naraz w tym samym miesiącu. Każde ma inne warunki, inny mechanizm wypłaty…

Zobacz Więcej

Renta wdowia 2026 – komu przysługuje i ile wynosi?

Renta wdowia budzi więcej nieporozumień niż jakiekolwiek inne świadczenie wprowadzone w ostatnich latach, głównie dlatego, że jej nazwa sugeruje coś, czym ona nie jest. To nie jest osobne świadczenie z własną stałą kwotą, którą dostanie każda wdowa i każdy wdowiec. To mechanizm łączenia dwóch świadczeń, obwarowany warunkami tak rygorystycznymi, że w samym lipcu 2025 roku ZUS wydał 24 tysiące odmów.…

Zobacz Więcej

Umowa zlecenie a zasiłek chorobowy 2026: kiedy naprawdę dostaniesz pieniądze za chorobę?

Na umowie zlecenie chorobowe nie działa tak, jak większość ludzi zakłada. Nie ma automatu znanego z etatu, gdzie chorujesz i dostajesz pieniądze, bo składka leci sama. Tu wszystko zależy od trzech rzeczy naraz: czy w ogóle zgłosiłeś się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, czy odczekałeś swoje, i czy przypadkiem nie wpadłeś w zbieg tytułów, który cichaczem odcina Cię od świadczenia. W…

Zobacz Więcej

Profil Zaufany – jak go założyć do spraw ZUS

Profil Zaufany

Profil Zaufany to bezpłatny środek identyfikacji elektronicznej, który pozwala potwierdzić tożsamość w internecie i podpisywać pisma urzędowe online. Do spraw ZUS jest potrzebny przede wszystkim wtedy, gdy chcesz logować się przez login.gov.pl, potwierdzić konto na eZUS albo wysyłać przez eZUS wybrane wnioski, pisma i dokumenty. Profil Zaufany jest ważny przez 3 lata, a jego ważność można przedłużyć na kolejne 3…

Zobacz Więcej

Dodatek weterana poszkodowanego

Dodatek weterana poszkodowanego

Dodatek weterana poszkodowanego to świadczenie pieniężne dla osoby, która ma status weterana poszkodowanego. Przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, a jego wysokość wynosi od 5% do 130% najniższej emerytury, zależnie od procentu uszczerbku na zdrowiu. Od 1 marca 2026 r. podstawa ta wynosi 1978,49 zł, więc dodatek mieści się obecnie w przedziale od 98,92 zł do 2572,04 zł miesięcznie. To jedno…

Zobacz Więcej

Kto orzeka o niezdolności do pracy?

Kto orzeka o niezdolności do pracy?

O niezdolności do pracy w ZUS orzeka przede wszystkim lekarz orzecznik ZUS, a po wniesieniu sprzeciwu sprawę rozpatruje komisja lekarska ZUS. Sprzeciw składa się w ciągu 14 dni od doręczenia orzeczenia lekarza orzecznika.  W praktyce oznacza to, że postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne: najpierw bada sprawę lekarz orzecznik, a jeśli zainteresowany się nie zgadza, może uruchomić drugi etap przed komisją lekarską…

Zobacz Więcej

Czy można odroczyć płatność składek ZUS?

Czy można odroczyć płatność składek ZUS?

Można odroczyć płatność składek ZUS, ale tylko tych bieżących lub przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej w dniu terminu płatności składek, a po podpisaniu umowy z ZUS nie nalicza się odsetek za zwłokę, tylko opłatę prolongacyjną wynoszącą 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu podpisania umowy. To rozwiązanie jest stworzone dla płatników, którzy mają…

Zobacz Więcej

Składka zdrowotna ryczałt 2026 – ile wynosi?

Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem często szukają jednej, prostej odpowiedzi na pytanie o składkę zdrowotną. Problem w tym, że w 2026 roku nie ma jednej stawki dla wszystkich. Wysokość składki zależy od rocznego poziomu przychodów, a próg może się zmieniać w trakcie roku. To właśnie dlatego przy ryczałcie trzeba patrzeć nie tylko na samą miesięczną kwotę, ale też na to, do…

Zobacz Więcej