Wakacje składkowe w ZUS to zwolnienie z opłacania własnych składek na ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku. Wniosek składa się miesiąc wcześniej, wyłącznie elektronicznie przez PUE/eZUS, na formularzu RWS. Ulga obejmuje składki przedsiębiorcy na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ale nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników. To rozwiązanie jest skierowane głównie do najmniejszych firm i ma realnie obniżyć koszt prowadzenia działalności bez utraty ciągłości ubezpieczenia. Państwo finansuje składki objęte zwolnieniem, więc przedsiębiorca zachowuje uprawnienia do świadczeń, a okres ten nadal liczy się do emerytury lub renty.
Czym są wakacje składkowe w ZUS?
Wakacje składkowe to ustawowe zwolnienie z opłacenia składek ZUS za przedsiębiorcę za jeden miesiąc w danym roku. Chodzi o składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli przedsiębiorca je opłaca, a także o Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Nie obejmuje to składki zdrowotnej ani składek należnych za osoby zatrudnione.
Najważniejsze jest to, że w miesiącu objętym ulgą firma może działać normalnie. Nie trzeba zawieszać działalności, rezygnować z przychodów ani przestawać wystawiać faktur. Składki objęte zwolnieniem finansuje budżet państwa, więc nie powstaje luka w ubezpieczeniu społecznym.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych?
Z ulgi może skorzystać przedsiębiorca prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG albo komornik sądowy, o ile spełnia ustawowe warunki. Jednym z podstawowych kryteriów jest limit do 10 ubezpieczonych, liczony łącznie z przedsiębiorcą. Przy ustalaniu tego limitu bierze się pod uwagę osoby zgłoszone do ubezpieczeń w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.
Do limitu wliczają się m.in. sam przedsiębiorca, pracownicy, zleceniobiorcy oraz osoby współpracujące. Nie wlicza się natomiast osób, które nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, na przykład osób na urlopie wychowawczym, bezpłatnym albo pobierających zasiłek macierzyński.
Drugim ważnym warunkiem jest przychód. Przedsiębiorca musi wykazać, że w ostatnich dwóch latach przed rokiem złożenia wniosku nie miał przychodu z działalności albo że w co najmniej jednym z tych dwóch lat jego roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Dodatkowo nie można wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy, jeśli zakres tej działalności pokrywa się z obowiązkami wykonywanymi wcześniej na etacie.
Jakie składki obejmują wakacje składkowe?
Ulga obejmuje wyłącznie składki przedsiębiorcy ustalane od najniższej podstawy wymiaru, która go obowiązuje. Oznacza to, że zwolnienie dotyczy standardowych własnych składek społecznych oraz odpowiednio Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, jeśli przedsiębiorca ma obowiązek je opłacać.
Nie obejmuje natomiast składki zdrowotnej. To bardzo ważne, bo wiele osób błędnie zakłada, że wakacje składkowe oznaczają całkowity brak płatności do ZUS za dany miesiąc. W rzeczywistości zdrowotne trzeba nadal rozliczyć i opłacić na zwykłych zasadach.
Kiedy złożyć wniosek o wakacje składkowe?
Wniosek trzeba złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz uzyskać zwolnienie. To podstawowa zasada, której ZUS pilnuje bardzo rygorystycznie. Jeśli chcesz skorzystać z ulgi za maj, wniosek musisz wysłać w kwietniu. Jeśli złożysz go za wcześnie albo już w miesiącu zwolnienia, ZUS go nie rozpatrzy.
To oznacza, że nie da się „cofnąć” wakacji składkowych ani załatwić ich po terminie. W praktyce warto zaplanować to z wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli przedsiębiorca chce wybrać miesiąc z najwyższym obciążeniem składkowym albo gorszą płynnością finansową.
Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe?
Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie z profilu płatnika na PUE/eZUS. Służy do tego formularz RWS, czyli wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc. Wnioski złożone w innej formie nie są przez ZUS rozpatrywane.
Sam formularz jest edytowalny i zawiera dane identyfikacyjne płatnika oraz domyślnie wskazany okres zwolnienia, czyli miesiąc następujący po miesiącu złożenia wniosku. We wniosku trzeba również potwierdzić spełnienie warunków ulgi, w tym złożyć oświadczenie dotyczące pomocy de minimis i osiągniętego przychodu.
Kto może złożyć wniosek w imieniu przedsiębiorcy?
Wniosek może złożyć sam przedsiębiorca ze swojego profilu płatnika na PUE/eZUS. Może to też zrobić pełnomocnik, ale również z profilu płatnika i tylko wtedy, gdy ma odpowiednie umocowanie.
To ważne szczególnie dla biur rachunkowych i doradców obsługujących mikrofirmy. Sam dostęp do dokumentów nie wystarczy, jeśli pełnomocnictwo nie obejmuje tej czynności albo wniosek jest składany z niewłaściwego konta.
Czy wspólnik spółki cywilnej może skorzystać z ulgi?
Tak, ale pod pewnym warunkiem. Wspólnik spółki cywilnej może ubiegać się o wakacje składkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. Wniosek składa wtedy ze swojego indywidualnego profilu płatnika, a nie z profilu samej spółki.
To rozróżnienie ma duże znaczenie w praktyce, bo spółka cywilna bywa płatnikiem składek za pracowników lub zleceniobiorców, ale wspólnik rozlicza własne składki na swoim koncie. ZUS wprost wskazuje, że przy wakacjach składkowych wspólnik powinien działać jako indywidualny płatnik.
Czy przy zawieszonej działalności można złożyć wniosek?
Tak, ale nie zawsze oznacza to prawo do ulgi. ZUS wyjaśnia, że w chwili składania wniosku przedsiębiorca musi być płatnikiem składek, a za płatnika może być uznana także osoba, która ma zawieszoną działalność. Jednocześnie trzeba spełnić warunki dotyczące wcześniejszego podlegania ubezpieczeniom.
Jeżeli działalność była zawieszona przez cały miesiąc, który jest brany pod uwagę do weryfikacji warunków, przedsiębiorca może nie spełnić kryterium niezbędnego do otrzymania zwolnienia. Dlatego przy zawieszeniu firmy warto bardzo dokładnie sprawdzić moment odwieszenia i miesiąc, za który ma być przyznana ulga.
Czy wakacje składkowe są pomocą de minimis?
Tak. Zwolnienie z opłacania składek w ramach wakacji składkowych jest traktowane jako pomoc de minimis. To oznacza, że przedsiębiorca musi mieć dostępny limit tej pomocy co najmniej w wysokości składek, z których chce zostać zwolniony. Łączna wartość pomocy de minimis w okresie 3 minionych lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
W praktyce oznacza to, że przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy firma nie wykorzystała już limitu pomocy publicznej. Ten element jest często pomijany, a właśnie on może zadecydować o odmowie przyznania ulgi.
Jak ZUS informuje o rozpatrzeniu wniosku?
Informacja o sprawie pojawia się na koncie płatnika w PUE/eZUS. Dodatkowo ZUS może wysłać powiadomienie e-mail lub SMS, jeśli takie dane kontaktowe są zapisane na koncie użytkownika.
Jeśli przedsiębiorca zostanie w całości zwolniony ze składek, dostanie informację. Jeśli ZUS przyzna tylko częściowe zwolnienie albo odmówi ulgi, wyda decyzję. Jeżeli w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku nie ma rozstrzygnięcia, przedsiębiorca ma prawo złożyć odwołanie do sądu powszechnego od niewydania decyzji.
Jak odwołać się od decyzji ZUS?
Od decyzji ZUS można się odwołać za pośrednictwem ZUS do sądu rejonowego, czyli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego według miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Termin na wniesienie odwołania to miesiąc od dnia doręczenia decyzji.
To oznacza, że sprawa nie kończy się automatycznie na negatywnym stanowisku ZUS. Jeśli decyzja została oparta na błędnej ocenie warunków albo dokumentacji, przedsiębiorca ma formalną drogę do jej zakwestionowania.
Jakie dokumenty rozliczeniowe trzeba złożyć?
Skorzystanie z wakacji składkowych nie zwalnia z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych za miesiąc objęty ulgą. ZUS podkreśla, że dokumenty trzeba złożyć w obowiązującym terminie, nawet jeśli część składek za przedsiębiorcę jest finansowana z budżetu państwa.
To bardzo istotne z punktu widzenia księgowego. Sama ulga nie działa automatycznie jak „pauza” w rozliczeniach. Trzeba nadal prawidłowo wykazać dane w deklaracjach, a jeśli przedsiębiorca opłaca składki także za inne osoby, obowiązki rozliczeniowe pozostają szersze.
Dlaczego wakacje składkowe są korzystne dla mikrofirm?
Największa korzyść jest prosta: przedsiębiorca raz w roku może legalnie obniżyć swój miesięczny koszt prowadzenia działalności bez utraty ochrony ubezpieczeniowej. Składki społeczne za wskazany miesiąc pokrywa państwo, a firma może nadal działać i osiągać przychody.
Z punktu widzenia małych biznesów to rozwiązanie daje większą elastyczność finansową. Można dopasować miesiąc zwolnienia do sezonowości działalności, słabszej sprzedaży albo planowanych wydatków inwestycyjnych.
Podsumowanie
Wakacje składkowe w ZUS to jednomiesięczne zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego. Nie obejmują składki zdrowotnej. Z ulgi mogą skorzystać głównie mikroprzedsiębiorcy z CEIDG i komornicy sądowi, którzy spełniają warunki dotyczące liczby ubezpieczonych, przychodu, relacji z byłym pracodawcą i limitu pomocy de minimis.
Aby uzyskać zwolnienie, trzeba złożyć formularz RWS przez PUE/eZUS, wyłącznie elektronicznie i zawsze miesiąc przed miesiącem ulgi. To najkrótsza i najważniejsza odpowiedź na pytanie, czym są wakacje składkowe i jak złożyć wniosek.
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich. Jeśli chcesz się zemną skontaktować to możesz to zrobić na 2 sposoby: przez Facebooka lub pisząc do mnie na e-maila.